Đa số những người xem Young Sheldon and The Big Bang Theory thường nghĩ nhân vật Sheldon Cooper trong phim là người mắc rối loạn phổ tự kỷ (ASD – Autism Spectrum Disorder) hay rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD – Obsessive-Compulsive Disorder). Tuy nhiên, những người làm nên tên tuổi của bộ phim đã khẳng định rằng Sheldon không được xây dựng như một nhân vật mắc bất cứ hội chứng rối loạn tâm lý hay tâm thần nào. Họ cố ý tránh gắn nhãn cậu với bất cứ bệnh lý y khoa nào và mong mọi người nhìn nhận đó đơn giản chỉ là tính cách riêng của cậu.
Và tất nhiên như một cách âm thầm trả lời các thắc mắc của khán giả thông qua các phân cảnh Sheldon làm nhiều người muốn phát rồ, mỗi khi có ai hỏi liệu cậu có vấn đề về thần kinh không, cậu thường trả lời rằng: “I’m not crazy. My mom had me tested” (Tạm dịch: Tôi hoàn toàn bình thường. Mẹ tôi cho tôi đi khám rồi). Dù vậy, mối quan hệ yêu-ghét của mình với nhân vật này khiến mình không thể nhìn nhân vật này như một người bình thường được. Chả có kẻ bình thường nào lại có nhiều đặc điểm lập dị, hơn người, tự cho mình là trung tâm, xem thường ý kiến người khác, thiếu kỹ năng xã hội, vô cùng cứng nhắc nhưng đôi lúc cũng đầy tình cảm, hiểu chuyện, và hành xử như một đứa trẻ con khiến người khác khó lòng ghét bỏ đến vậy.
Đó là lý do mà bài viết này ra đời. Mình sẽ dựa trên bộ cẩm nang chẩn đoán các rối loạn tâm thần do American Psychiatric Association (APA) phát hành năm 2022 là “Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision” (DSM-5-TR) để phân tích nhân vật Sheldon này dưới góc nhìn tâm lý học, và tìm hiểu xem liệu chúng ta có thể đưa ra nhận định rằng Sheldon 100% mắc bất cứ bệnh lý hay rối loạn tâm thần nào hay không.
Để dễ theo dõi, bạn có thể nhấp vào nút “View fullscreen” (tạm dịch: xem toàn màn hình) để xem đầy đủ tài liệu (7 trang) mình phân tích nhân vật này. Lưu ý: Một vài tiêu chí chẩn đoán dựa trên DSM-5-TR đã được mình rút gọn cho phù hợp và dễ theo dõi cho người đọc.
Skip to PDF contentLỜI KẾT
Thật ra, điều khiến mình khá thích thú sau khi hoàn thiện bài viết này không phải là việc cố gắng chứng minh Sheldon thuộc về một chẩn đoán nào đó, mà là việc dường như không có chẩn đoán nào trong DSM-5-TR có thể mô tả hoàn toàn con người nhân vật. Càng cố gắng gán cho cậu một nhãn chẩn đoán cụ thể nào, mình lại càng nhận ra rằng hình tượng Sheldon luôn vượt ra khỏi những khuôn khổ đó. Một hình tượng vừa có tính “thiên tài lập dị” (eccentric genius) thường xuất hiện trong văn hóa đại chúng, vừa hiện lên như một con người rất đỗi bình thường: đơn thuần, có điểm mạnh, điểm yếu và cả những tính cách vẫn rất trẻ con.
Trong bài viết này, mình đã đính kèm các nguồn dẫn chứng từ bộ phim cùng với các tài liệu học thuật, bài báo khoa học và nghiên cứu liên quan. Các bạn có thể truy cập các đường dẫn được cung cấp để tìm hiểu thêm về các luận điểm được trình bày cũng như đối chiếu với nguồn gốc thông tin ban đầu. Nếu bạn có bất cứ đóng góp cho bài viết, câu hỏi, hoặc yêu cầu một chủ đề cụ thể, hãy gửi tin nhắn về cho tụi mình tại website Quite A Lens hoặc comment dưới đây, mình sẽ cố gắng phản hồi sớm nhất có thể.
Cody Robbie
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Tài liệu này được biên soạn dựa trên quan điểm cá nhân, kèm theo các nguồn tham khảo được trích dẫn và đính kèm trong bài viết. Tuy nhiên, kiến thức trong lĩnh vực tâm lý học luôn thay đổi theo các phát hiện khoa học mới và có thể tồn tại sự khác biệt trong quan điểm chuyên môn. Người đọc được khuyến nghị tiếp cận nội dung một cách thận trọng, đối chiếu chéo thông tin, và chủ động cập nhật thêm từ các nguồn đáng tin cậy khác. Nội dung bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và trình bày quan điểm, không nên được sử dụng như cơ sở để tự chẩn đoán, kê đơn hoặc tự điều trị. Nếu bạn đang gặp vấn đề về tâm lý hoặc sức khỏe tinh thần, hãy liên hệ với bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý để được tư vấn và hỗ trợ phù hợp.